Intelligence Brief
200 AI-experts willen de toekomst van werk bepalen. Ze vergaten alleen de werknemers.
Zestien Nobelprijswinnaars roepen op tot nieuwe instituties voor de AI-economie. Maar wie geeft de mensen die het werk doen macht aan de ontwerptafel?
Op 13 juli publiceerde het Stanford Digital Economy Lab een opvallende verklaring: “We Must Act Now”.
Zestien Nobelprijswinnaars en ruim tweehonderd economen, AI-onderzoekers en technologie-experts waarschuwen daarin dat AI binnen tien jaar een economische transformatie kan veroorzaken die groter is dan de Industriële Revolutie.
Alleen zal de samenleving deze keer geen decennia hebben om zich aan te passen.
De ondertekenaars roepen daarom op om nu instituties, prikkels en grenzen te ontwerpen die ervoor zorgen dat AI mensen aanvult en de welvaart breed wordt gedeeld. Iets waar het IC Institute ook voor pleit.
De lijst met namen is indrukwekkend. Stanford. MIT. OpenAI. Anthropic. Google. Nobelprijswinnaars. Investeerders. Economen.
Maar op de gepubliceerde lijst zie ik geen vakbond, ondernemingsraad of andere georganiseerde vertegenwoordiging van werknemers.
Meer dan tweehonderd experts willen de toekomst van werk ontwerpen.
Ik mis alleen de mensen die dat werk moeten doen.
Dit gaat over wie het recht krijgt de nieuwe arbeidsverhouding te ontwerpen, want AI gaat mede bepalen:
- Welke werkzaamheden worden gemeten.
- Welke kennis in systemen wordt opgeslagen.
- Welk professioneel oordeel nog telt.
- Welke functies verdwijnen.
- Wie verantwoordelijk blijft voor fouten.
- En wie de productiviteitswinst ontvangt.
We zouden nooit accepteren dat werkgevers en softwareleveranciers achter gesloten deuren een nieuwe cao schrijven.
Toch laten we hen wel de systemen ontwerpen die straks bepalen hoe mensen werken, presteren en worden beoordeeld. Technologische expertise geeft geen democratisch mandaat.
De mensen die het systeem bouwen, kennen de technologie.
De mensen die ermee moeten werken, kennen de gevolgen.
Wie werknemers niet betrekt bij het ontwerp, ontmoet hen later als tegenmacht.
Dan delen medewerkers minder kennis. Ze omzeilen systemen. Ze weigeren verantwoordelijkheid voor uitkomsten die zij niet kunnen controleren. Ondernemingsraden en vakbonden grijpen naar hun formele bevoegdheden.
Management noemt dat weerstand tegen innovatie.
Werknemers noemen het zelfbescherming.
Stanford heeft gelijk: we moeten nu handelen.
Maar instituties die vóór werknemers worden ontworpen en niet mét werknemers, zijn geen bescherming.
Het zijn nieuwe machtsstructuren met een mensvriendelijk persbericht.
Mag een organisatie de arbeidsverhouding met AI herschrijven zonder werknemers daar formele macht over te geven? Wat vind jij?
https://digitaleconomy.stanford.edu/news/wemustactnow/
Dit artikel verscheen oorspronkelijk in The IC Institute op Substack.
Delen